|
Bieszczadzkie "Pogranicze" to obszar gdzie przez wiele lat współistniało wiele kultur. Choć z reguły obszar graniczny łączy się z wieloma konfliktami i "waśniami sąsiedzkimi", w bieszczadach to prznenikanie się narodowości i ich własnych kultur stworzyło niepowtarzalną atmosferę zarówno w sferze materialnej jak i duchowej. Tak właśnie wyglądał krajobraz kresów wschodnich dawnej Rzeczypospolitej, gdzie posród gór i lasów wzrastały obok siebie kultury Prawosławna oraz Rzymskokatolicka. Inspiracje czerpane z obydwu zaznaczyły się wyraźnie podczas stawiania budynków sakralnych oraz wszelkich przejawów sztuki i kultury. Polska czerpała inspiracje z zachodnich kościołów o dwuczłonowym rozkładzie przestrzennym, złożonym z przeznaczonego dla wiernych obszernego korpusu jedno- lub wielonawowego oraz mniejszego prezbiterium, gdzie przebywać mogło jednynie duchowieństwo. Dziedzictwem sakralnym Rusi, są cerkwie o trójdzielnym wnętrzu, złożonym z poświęconemu Bogu, części dla wiernych tzw. nawy oraz babińca (przeznaczonego dla grzeszników). Kolejnym elementem różniącym cerkwie od kościołów był ikonostas. W karpackich cerkwiach ikonostas składał się z czerech stref: Pierwsza zawierała u dołu cztery ikony i troje drzwi (wrót). Kolejno od prawej są to ikona chramowa, przedstawiająca patrona cerkwi, diakońskie wrota, Ikona Chrystusa Nauczającego, carskie wrota, ikona Matki Bożej z Dzieciątkiem, diakońskie wrota, ikona Św. Mikołaja. Druga sfera zawiera 13 małych ikon, tzw. prazdników. Sfera trzecia, zwana Deesis, skłąda się z 12 Apostołów i centraslnie umieszczonej ikony Chrystusa Pantokratora. Ikonostas wieńczą przedstawienia Proroków lub Ojców Kościoła i krucyfiks w centralnej części całości. Pomimo tych różnic budownictwo wschodnie i zachodnie łączyłoupododanie do budulca drewnianego. Obfitość wten budule, był główną z przyczyn stosowania tego drewna jako materiału wykonawczego. I choć fundamenty były kamienne, reszta konstrukcji wykonywana była wyłącznie z drewna. Nawet dachy kryto drewnianymi gontami. Pomimofaktu, iż drewno nie jest tak odpornym na zniszczenia budulcem jak kamień, wiele cerkwi pozostało w stanie dobrym do czasów dzisiejszych. Niektóre z nich przejął kościół katolicki, tworząc świątynie obrzędu rzymskokatolickiego. Mini Galeria [ zdj. Anna Chłopik ]{jgxgal folder:=[images/stories/cerkwie] cols:=[4]} |
|
Cerkwie

Cerkwie